De Tien Geboden voor Ongelovigen

Dit stond opeens zomaar op een maandagavond in Trouw:

Aanleiding is nominatie van deel twee van 'De Bijbel voor ongelovigen' van Guus Kuijer voor de AKO literatuurprijs, die op 13 november wordt uitgereikt.
De volledige tekst van het artikel: LINK (pdf). Trouw link.

Сочи 201ч

Сочи 201ч
Overal in beeld is de Engelse transliteratie uit het cyrillisch:
Sochi, mooi compact, 5 letters ipv 4.
De Fransen blijven natuurlijk Fransen met Sotchi en de Duitsers Duitsers met Sotschi. Gelukkig doen wij daar niet in mee en gebruiken gewoon de officiële Engelse versie: Sotsji. Bedacht door computer-analfabeten van de oude papieren pers. Die hebben ook bedacht dat je Чайковскый het best kunt schrijven als Tsjaikovski terwijl de Engelstaligen Tchaikovsky, de Duitstaligen Tschaikowski en de Franstaligen Tchaïkovski gebruiken. Ach zo moeilijk is dat Russische schrift toch niet? 
Wie zijn er wel verstandig: De Belgen.



Сочи 201ч 10-2-2014 Золото Серебро и Бронза из Оверэйсел в 500 метров. 

Михел МЮЛДЕР Зволле

Ян СМЕЕКЕНС Ралте

Роналд МЮЛДЕР Зволле

 

 

Sjinkie Knegt helpt Koreaan uit de halve finale.

Jorien ter Mors uit Enschede, Twente, in één van haar snelle shortrackbochten.

Jorrit Bergsma juicht hand in hand met Сочи 2014

Bronzen moeder Carien Kleibeuker met dochter Annemijn.

Duitsers entscheidend entgültig verschlagen, doen we deze zomer nog een keertje over!

In de Betuwe (deel 2 en slot: Koniks)

Het beloofde een grote toonaangevende serie te worden, het liep echter anders. Een goede vriendin zegt dan altijd: Alles Verandert..pp Destijds lag er al het voornemen om binnen de omvangrijke serie een logje over Konik paarden in Betuws uiterwaarden op te nemen. In de uiterwaarden tussen Ewijk en Beuningen om precies te zijn, dus formeel Maas en Waal en daardoor ook weer niet echt de Betuwe, maar dat maakt de serie wel weer consistent.
De rondleider van ?staatsuiterwaardenbeheer? vertelde destijds 2010? gedetailleerd over deze wilde natuurpaardjes. Dat ze in haremgroepen leven met twee hengsten op 20? merries, de opperhengst verzorgt een regelmatige bevruchting van de merries, op één na, die is exclusief voor zn adjudant. De rest van de hengsten zonder harem leeft samen in de hengstkudde.
Ik had destijds mijzelf willen karakteriseren als een hengstkuddehengst, maar nu denk ik dat misschien een (hele) kleine harem ook wel eens passend zou kunnen zijn...pp

Afijn dan plots, anno 2014, verschijnt onze grote 'natuurheld' Koos Dijksterhuis ten Koniktonele, als Sint Koos de Ecodroomdoder. Onlangs was wel-denkend Nederland al tot de conclusie gekomen dat de plofvaardersplassen een bovengemiddeld stadshertenconcentratiekampje is, net zo 'natuurlijk' als een glazen jampot in Mmn.
PS die Karpaten-Wolf bleek overigens een grapje van een stel jolige Żołądkowa Gorzka PL-en.

Zogenaamde Ecoloog annex grasmaaier Frans Vera, de geestelijk vader van het CoKampje, is van mening dat het om bedrijfseconomische redenen in een omheind parkje vervangen van de cyclomaaier door loslopende, per vrachtauto van elders aangevoerde, uitheemse graasbeesten onder natuur te rangschikken is. En dat vrije vogels van divers pluimage, die zelfstandig ongereguleerd over de CoKa-hekken migreren, dat niet zijn. Hoofdredacteur Willem Schoonen moest zelfs een vermanend vingertje heffen tegen Plof-Frans. Koos had namelijk de film over de plofvaardersplassen (Nieuwe Wildernis) als een driest oerrund de modder ingestampt.
Ko's verhaal kwam zeer goed overeen met mijn eigen waarnemingen februari 2013 bovenin de Regiorunner op de nieuwe Hanzelijn: doodse kale lege woestenij van grasland gelardeerd met  dode boom-restantjes.  Desondanks bezocht een record aantal niet-denkende ecodromers de film. Dat zullen wel voornamelijk natuurvreemde autorijdende randstadjers geweest zijn. Die kale droefenis van de Nieuwe Wildermess of Wildernix laat zich ook in 8:19 vertellen, gratis op YouTube:

KO is OK

Ooit, in de euforische beginperiode van dit Blog, verschenen er wel drie logjes over één cultureel avondje uit. We spreken dan over vier jaar geleden tijdens de beginperiode in 2010. Er staan inmiddels zes jaartallen vermeld in de bloghistorie, maar die worden veroorzaakt door de gunstig gekozen startmaand november 2009.

Op 21 april 2010 bezocht ik 's avonds in het Gemeentemuseum te 's-Gravenhage de tentoonstelling Der blaue Reiter, na een aankondiging in mijn toenmalige lijfblad De NRC. Veel is sindsdien veranderd, de interesses en preoccupaties van de auteur niet. "Ik ben de Vrouw. Ik ben het morsige moeras van de voortplanting."
Na het bekijken van de tentoonstelling werd ergens achterin het museum het toneelstuk van KokosChka, Oscar (KO) opgevoerd, vijf piemelnaakte mannen en een blond-blaue engel. Eerlijk gezegd was ik Anneke Blok helemaal vergeten ondertussen door alle vrouwenverwikkelingen en -hoogtepunten sindsdien. Sorry Anneke, maar de schilderijen hebben een diepere indruk achtergelaten.

Laatst in Boymans van Beuningen, bij  KO's tentoonstelling Mensen en Beesten, kon ik mij nog wel het Opperreptiel der Groene HoiOligoi Leguaan herinneren. Bij mijn charmante begeleidster, het cool-blaue huzaar-engeltje uit het coole noordn, hadden de logjes echter geen enkele meetbare indruk achtergelaten.

Hetzelfde was KO destijds overkomen in zijn affaire met Alma Mahler, de weduwe van. Alma was ook niet onder de indruk van de expressionistische kunstenmakerij van KO en trouwde met de Bauhaus constructivist Gropius.

Van Alma en Oscar was bovenstaand schilderij door KO te zien. Ik vond KO een beetje te mooi narcistisch op de voorgrond staan en Alma te onbestemd vaagjes op de achtergrond. Zou Alma ook niet gedacht hebben: Kunstenaar KO houdt toch eigenlijk alleen van zichzelf, net zoals mn wijlen Gustav.

Liebespaar mit Katzen, die hing er niet volgens mij, volkomen onterecht.

KO heeft ook hele mooie landschappen gemaakt zoals 020, maar die hingen er ook niet.
De portretten van Kokoschka beklijven niet zo erg, volgens Kuiper in VK; volgens mij ook niet omdat hij zijn expressionistische kunstjes - woeste protretten met grote handen en vingers- niet verder ontwikkelt, raffineert of verfijnt.
KO's laatste schilderij hing aan het einde van de tentoonstelling: Time, Gentlemen Please 1971-2.

De Worteltaart van KO-ekela met Kokosch-strooisel in het musemcafé is ook OK, kolossaal lekker, warm en cool aanbevolen.
 

Grande EVinale & Verantwoording

De evolutie van de gewervelden in herhaalde retrospectie. Terugkijkend valt op dat we God onderweg ergens zijn kwijtgeraakt. Zeer waarschijnlijk tijdens de ondergrondse 165 miljoen jaar. Misschien schaamte over het feit dat Zijn 'schepping' maar evolutionair langzaam vooruitgang boekte en dat het geprognosticeerde eindschepsel steeds verder van Zijn ideale 'evenbeeld' aan het wegdrijven was.  Hij heeft Zich er nog uit te proberen redden met 2-Petrus-3:8 'Eenen dagh by den Heere is als duysent jaren, ende duysent jaren als eenen dagh'. Maar met dergelijke cultuursprookjes scoor je anno 2000+ geen respect- en aanzienpunten meer. Cultuur is inmiddels ontmaskerd als een bundeltje gedragsafspraken binnen een (prim)apenstam. Ook nog wel kwantificeerbaar, want de best samenwerkende apenstam verwerft het koninkrijk der aarde.  De cultuur die het mogelijk maakt om groepsgewijs aan de lopende band BMW M5's  in elkaar te  schroeven is veruit superieur aan de cultuur van de groep die zich nog individueel de kop breekt over het opknopen van handgeweven vodden. Maar wie het dwaze niet eert, is de wijsheid niet weerd.

We dwalen af, het wordt tijd voor een nieuw onderwerp, maar eerst gaan we nog even heerlijk de biochemische evolutiediepte in.

Van opstandige zakpijplarve naar mens. Ik ben nog op zoek naar een plaatje waarin de mens als ecologische ramp wordt afgedaan en waarin fier aan top van de evolutieboom een paradijsvogel wappert. De mens is een onverbeterlijke egocent. Wel een mooi evolutie-overzicht gevonden met nu eens plaatjes van vrouwen als prima donna opperwezens.

Om te reproduceren en te leven bezitten alle organismen op aarde DNA. Hiermee kan 'nieuwbouw'informatie worden doorgegeven uit het genenarchief boordevol 'bouw'plannen en -tekeningen.

Even middelbare schoolstof herhalen: chromosomen, histonen, genen, DNA-helix-dubbelstreng. Een gen is een stukje erfelijk materiaal, waarmee organismen erfelijke eigenschappen doorgeven aan hun nageslacht. 'Erfelijke eigenschappen' rare term en definitie. De Nederlandse wiki is eigenlijk alleen maar geschikt als inleiding en om snel in de Engelse of Duitse te komen.
Door replicatie kan het DNA verdubbeld worden en een exacte kopie worden doorgegeven bij celdeling. Een enzym ontwindt de dubbele DNA-spiraal en een ander enzym ritst de twee strengen uit elkaar zodat ze ieder weer tot een dubbele helix kunnen worden opgebouwd.
Een gen is een stukje dubbelstreng met gecodeerde informatie. Zoals bijvoorbeeld het Hox-gen. Dit gen regelt de basisstructuur van het organisme zoals plaatsing en ontwikkeling van de verschillende ledematen tijdens de embryonale fase. Ze liggen in clusters bijeen.

New Dawn: Primetime

In de geologische periode Eoceen - Nieuwe Dageraad - van 56 - 34 mjg ontstonden alle nu nog levende zoogdierorden. De dino's waren uitgestorven en de zoogdieren vulden alle opengevallen plekken met speciaal daarvoor aangepaste (natural selected) soorten.
Tijdens het Eoceen was het tropisch warm en vochtig op aarde:  CO2 en CH4 gehalten in de atmosfeer waren 10 maal zo hoog als nu. Na het Eoceen koelt de aarde af tot aan de ijstijden van het Pleistoceen 2.5 mjg.

Als er voortdurend op je gejaagd wordt en je op heel veel menu's staat, is het evolutionair voordelig om kleiner te groeien en je te verstoppen. Zijn al die dreigingen weg, dan kunnen andere mechanismen er voor zorgen dat je weer groot wordt, van muis tot olifant.

A is geleidelijke evolutie zoals voorgesteld door Darwin. Stephen J. Gould stelde C Punctuated equilibrium voor, nu denkt men dat plaatje B evolutie het best beschrijft: langzame geleidelijke veranderingen afgewisseld met grote sprongen. Bepaalde fossielen veranderen langdurig nauwelijks om dan opeens, zonder overgangssoort(en), in een nieuwe soort over te gaan.

De verschillende evolutiepaden staan hiernaast.
Divergente evolutie komt het vaakst voor: de dieren gaan steeds meer van elkaar verschillen, bijvoorbeeld doordat ze geografisch van elkaar gescheiden zijn, zoals de Darwinvinken op de Galapagoseilanden.
Bij parallelle evolutie ontwikkelen twee nauw verwante soorten zich  op overeenkomstige wijze. Zoals bij de Placentalen en de Buideldieren.
Herhaalde evolutie is een ontwikkeling die vaker optreed zoals de hoefvorming. 
Bij convergente evolutie ontwikkelen niet-verwante dieren dezelfde eigenschappen zoals vleugels bij insecten, reptielen en zoogdieren (vleermuis).

Bij coëvolutie of wedloop maken twee soorten er een wedstrijd van. Neem bijvoorbeeld roofdier luipaard en zijn voedsel antiloop. Ze jagen elkaar op.. als de antiloop harder loopt dan het luipaard krijgt de laatste honger. Ze moeten beide voortdurend evolueren. Uiteindelijk wordt het luipaard een jachtluipaard. (dat is niet waar!)

Morning stars: Amfibieën, Reptielen en Dino's

In de vorige evolutie-stap 375 mjg kroop de Tiktaalik  aan land om daar te gaan worstelen met lucht ademen, uitdroging en zwaartekracht.
Zwaartekracht. Homo Sapiens met de wet van opwaartse kracht van kleinzoon Archimedes zijn nog ver weg, maar een alwetende God had de probleempjes bij het aan land sturen van een vis toch wel kunnen voorzien. Als Hij een engineer was geweest dan was Hij voor de ontwikkeling van Zijn landdier helemaal van scratch begonnen en had Hij niet gaan modderen met een op de kwastvinnen voortstrompelende vis. Maar Theologen zijn natuurlijk typisch alpha's en daarom raakte de aarde alras gevuld met mechanische wangedrochten zoals de krokodil.
Uit de familie van de Crocodilia reptielen (ontstond pas 84 mjg). 

Om een zwaar lichaam goed te kunnen dragen en te transporteren over land is het sterkte-mechanisch sterk aan te bevelen om de poten onder het lichaam en het lichaamszwaartepunt aan te brengen en de boven-poten niet onder een hoek van 90º met de verticale onder-poten aan het lichaam te zetten. De voeten ver buiten het zwaartepunt en het lichaam aanbrengen is alleen van voordeel bij hoge snelheden in bochten; daarom staan de wielen van een BMW 3 op de hoeken van het chassis. Dit reptiel-gedrocht drijft daarom het liefst maar wat als Archimedes rond in het water, dan heeft hij het minste last van zijn ontwerpfouten. Overigens doet Kroco dat zeer succesvol.
Als je Kroko vergelijkt met een kikker of een pad, dan zie je grote overeenkomsten.

Amfibieën.
Hier is het kleine broertje van de Kroko uit een andere familie: de pad of in dit plaatje de kikker. Amphi-bios betekent "dubbel-levend" Zij leven zowel in het water als op land. Er zijn nu nog ongeveer 6900 soorten amfibieën bekend, waarvan  6000 kikkers en padden. Daarnaast zijn er 600 salamanders en 200 wormsalamanders. De grootste ontwerpfout van de amfibieën is dat ze, net als hun directe voorouders de Tiktaalik-vissen, eitjes in het water moeten leggen en dus nooit ver het land op kunnen trekken. Uit die eitjes zwemmen (kikker)visjes met kieuwen en een zwemstaart.  In een metamorfose van enkele dagen worden ze opeens tot kikker gekust en verliezen ze de staart. Ze leven daarna voornamelijk op het land, totdat ze weer eieren moeten leggen. Daarom zit uw vijvertje altijd in maart vol met paddentrek-kikkers en ziet u ze de rest van het jaar niet.

Kikkervisje op schoteltje

Een succesvolle amfibie is de Eryops 270 mjg met een zware ruggegraad, die doorzakken voorkwam.

Vertebraten evolutie: Dawn

Het kernfusie-afvalklompje van enkele verzengend spectaculaire supernova's, genaamd Aarde, is in een warm, maar niet te warm, baantje om de zon geparkeerd. De Aarde bevat het halve periodieke systeem aan chemische elementen, is groot genoeg om voldoende zwaartekracht op de omgeving uit te oefenen en een dampkring van N2 en CO2 vast te houden, heeft een vloeibare kern van metaal die een stralingswerend magnetisch schild genereert en een maan die zijn rotatieas stabiliseert. De temperatuur op Aarde ligt tussen het vriespunt en kookpunt van water, tussen 0 ºC en 100 ºC zodat water hoofdzakelijk in vloeibare fase aanwezig is en de elektromagnetische kracht tussen atomen en moleculen eenvoudig kan worden aangebracht en niet al te snel weer kan worden verbroken. Bij deze omstandigheden zijn de lichte heelal-gassen schaars: onbruikbaar Helium en gevaarlijk ontvlambare Waterstof.  Kortom een ideaal geoptimaliseerd paradijsje voor spontane chemische experimenten. Als God had bestaan, dan was hij een engineer geweest.

Na 800 miljoen jaar uitrusten en afkoelen van alle supernova vermoeienissen ontstaan er in de grote hoeveelheid water (raadsel, afkomstig van Saturnus wiens ringen voornamelijk uit water bestaan?) allerlei chemische verbindingen, het is lekker warm en broeierig en iedereen doet het met elkaar. Heel veel chemische elementen lossen een beetje op in water en komen elkaar zo op gezette tijden tegen.  Het is zo broeierig dat de Aarde gaat rotten en stinken in ondiepe ontucht-poeltjes en volgermeeralvalpolders vol  samenklonterende chemische elementen.
Dit proces rot zo lekker ongeveer 1,3 miljard jaar door totdat de stank ondraaglijk wordt: Er hebben zich micro-organismen gevormd als bacteriën en blauw-algen. Cyanobacteriën behoren tot de oudste organismen op aarde; er wordt geschat dat ze al 3,5 miljard jaar bestaan. Cyanobacteriën waren de eerste organismen op aarde die zuurstof konden produceren. Het ergste is: ze hebben ook uitgevonden hoe ze zichzelf moet reproduceren. Wat gebeurt: ze reproduceren zich tegen de klippen op als losgeslagen tovernaarsleerlingbezems. Als God had bestaan, dan was hij een Ron Weasley tovenaar geweest.
De eerste grote ecologische ramp op aarde is een feit: de cyanobacteriën eten alle CO2 op en creëren een atmosfeer met 21% zuurstof ipv CO2. De hele wereld is bedekt met een vieze laag drab, later ook wel aardolie genoemd (is dat zo?) of met een witte drab: kalk CaCO3.  Dan wordt het tijd voor vooruitgang: er worden complexere meercellige organismen gevormd zoals sponzen en doedelzakken of zakpijpen en poliepen en eikelwormen. Die gaan water filteren en plankton eten; de eerste roofdieren dus. Voor deze fase wordt ongeveer 2 miljard jaar de tijd genomen. Wij zijn nu aangekomen in het Cambrium en we zitten op ongeveer 542 miljoen jaar geleden (mjg), de aarde viert net zijn 4,2 miljardste verjaardag als een puberaal opstandige zakpijplarve de kont tegen de krib gooit.

Dit zijn zakpijpen, Clavelina moluccensis die water filteren.

Dit zijn koraal poliepen, Montastrea cavernosa, die koraalstrukturen vormen.

Pas in de 17-e eeuw werd ontdekt dat koraalpoliepjes geen planten zijn maar dieren. Je kunt wel zien dat ze sterk verwant zijn aan de planten.

Deze poliepjes zijn heel handig geworden in het voortplanten: seksuele reproductie!!

De Aarde was dus aan het ontdooien van zijn sneeuwbalperiode van 650 mjg.  Als gevolg van maar 8% minder zonne-energie? De heropwarming van de aarde leidde dus tot een flower-power-tijd bij de zakpijpen resulterend in een ongehoorzaam larfje.Hiernaast een plaatje van de zakpijp en zijn larf. Die moet zich gaan vastzetten op een plekje verderop. Daarvoor heeft hij een staart met een chorda dorsalis (van Latijn chorda (darm), dorsum (rug); Engels: notochord) en een zenuwstreng en kieuwen. En dat larfje bleef dus opeens ongehoorzaam vrij rondzwemmen, zonder zich vast te zetten op de ondergrond. Waar lijkt dat larfje op? Inderdaad, op een vis. We hebben een belangrijke stap gemaakt. Het begint te schemeren op Aarde, ongekende mogelijkheden dienen zich nu aan. En die komen ook in de Cambrische Explosie of Radiatie. Een warme periode van 70 miljoen jaar waarin opeens heel veel nieuwe soorten ontstaan.
Als God had bestaan, dan was hij een luie 'stoned' minimal-art kunstenaar geweest.

De eerste vis (Ze hebben wel een rugzenuw maar geen beschermende wervelkolom en ze behoren in strikte zin dus niet tot de vissen en zelfs niet tot de gewervelden (Vertebrata)) die gevonden werd is de Pikaia, een soort van lancetvisje; een schedel- of koploze. Er zijn nu nog twee families en drie geslachten en twintig soorten. Lancetvisjes leven ingegraven in de bodem van ondiepe zeeën. Ze leven van plankton dat ze uit het water filteren. Het zijn visachtige diertjes van maximaal 5 centimeter lang, en ze hebben lichtgevoelige orgaantjes (ogen) aan de zijkant van de kop. Het dier heeft geen ledematen en geen duidelijk begrensde kop. Ze lijken ook nog wel op wormpjes. Is er uit dit roofdiertje nog wat leukers  te ontwikkelen: Ja, natuurlijk!

Het lancetvisje lijkt in zijn voedingsgedrag nog wel op zijn ouderlijke zakpijpen.

Tweeling Verlinde Paradox

Dit is voorlopig het laatste uitstapje naar het heelal, naar het centrum van het universum en van de atoomkern. Als bruggetje naar de evolutie van Darwin en naar ons Brein van Swaab doen we dat aan de hand van de identieke tweeling Erik en Herman Verlinde, beiden professor in de theoretische fysica op het terrein van de snaarfysica; de een in Amsterdam, de ander in Princeton (US). Herman schreef een artikel in de Gids 10/2010 "Het geheimschrift op de horizon" en lichtte e.e.a toe in een Studium Generale lezing in Utrecht; Erik publiceerde een artikel "On the origin of gravity and the laws of Newton" (PDF) en gaf een lezing bij Studium Generale in Delft. Erik won voor zijn creatieve vindingrijkheid de Spinozapremie van NWO. Herman promoveerde bij Nobelprijswinnaar 't Hooft en Erik bij een andere promovendus van Veltman: De Wit. Ze publiceerden ook samen met Robert Dijkgraaf. Ze lopen allebei voortdurend heen en weer tijdens het geven van college.
Voor wie wel weet hoeveel hij niet weet en ook weet welke dingen hij niet hoeft te weten is er onderaan het log een wel verteerbaar DWDD-item van 10 minuten.

Gerard 't Hooft kreeg in 1999 de Nobelprijs voor Natuurkunde, samen met zijn leermeester Martinus Veltman, voor "Electroweak interaction".
In De Gids 8/2010 schreef hij een mooie bijdrage over de dwangmatig verzamelende mens; eerst voedsel en pitten en daarna weet- en feitendingetjes: Zwarte Gaten, de informatieparadox en het holografisch universum.
Stephen Hawking ontdekte dat een zwart gat toch deeltjes uitspuugt; Hawking deeltjes. Uiteindelijk zal daardoor het zwarte gat verdampen. Over of daarbij informatie verloren gaat vocht Hawking een battle uit met Susskind, die werd gesecondeerd door 't Hooft.
"Ïk kan mij voorstellen dat er lezers zijn van dit stuk die er nu niets meer van begrijpen, omdat zij liever andere dingen verzamelen, zoals olympische medailles, of postzegels, of briefjes waar grote getallen op staan die je voor zeer luxe goederen kunt inwisselen."

"Informatie blijft als een laagje op een zwart gat aanwezig, en komt met de Hawking-deeltjes in versleutelde vorm gewoon weer mee naar buiten. Het zwarte gat lijkt een beetje op een hologram, een foto waaruit met behulp van een laserstraal driedimensionale plaatjes tevoorschijn kunnen worden getoverd." "Wat voor een zwart gat geldt moet voor het hele heelal ook gelden: alle informatie die zich in het heelal bevindt moet ook op een oppervlak kunnen passen. Als het heelal een grensvlak had, dan zou alles wat er in het heelal gebeurt op dat grensvlak af te lezen moeten zijn. Dit is wat we het holografisch principe zijn gaan noemen."
"De natuurwetten leveren ons de voorschriften omtrent de wijze waarop de natuur informatie overbrengt van het ene systeem naar het andere." "Er gaat een moment komen dat we de eindeloze verwarring waar we nu nog mee zitten te worstelen achter ons kunnen laten."

Natuurkracht Vierling van Standaardmodel

We raken steeds verder verdwaald buiten onze denkkaders en de standaard fysische elasticiteit van ons brein. We gooien hem maar meteen op tafel: Het standaardmodel van de deeltjesfysica. In 1974 geformuleerd als basis voor uitbreiding en aanpassing. Statische analyse van deze wikitekst leert dat bij 1 op de 2 zelfstandige naamwoorden onze breincellen een negatief signaal afgeven. Dan rest slechts de terugtocht naar onze geschriftenloze visuele oorsprong op de savannen: een plaatje.

Om allerlei effecten van atomen (van het Griekse atomos, dat ondeelbaar betekent) te kunnen beschrijven bleek het nodig nogmaals een deling uit te voeren van de deeltjes(proton, electron, neutron) van een atoomkern. Dus deeldeeltjes van de protonen en neutronen. Nu geen saaie Griekse namen meer, maar grappige als Up, Charm, Top, Down, Strange en Bottom.
Ze doen denken aan de dochters Pecksniff: Charity en Mercy (Cherry & Merry). Ook waren er nog wat krachten nodig om die deel- of subatomaire deeltjes bij elkaar te houden of elkaar te laten afstoten. Die staan onderop het plaatje en zijn ook deeltjes: Gluons (lijmdeeltjes!), Photons, Bosons en Gravitons. Respectievelijk voor de Strong Force, Electro-Magnetic Force, Weak Force en de Gravitatie of zwaarte-kracht. De gele balletjes Leptons zijn soort van elektronen en de blauwe balletjes Quarks zijn soort van kerndeeldeeltjes.

Onduidelijk? dan maar weer een plaatje. Hier weer het Helium-atoom met 2 protonen met ieder 3 quarks (Up, Up, Down) en 2 neutronen ook met ieder 3 quarks (Down, Down,Up). De quarks worden bij elkaar gehouden door  lijmdeeltjes Gluon.
Eigenlijk hebben ze ook nog een mooi kleurtje die de kleur-kracht aangeeft tussen de quarks. Quantum Chromodynamics van He-kern.

Om kortweg samen te vatten: men is niet ontevreden over het resultaat. De deeltjes waren nodig om bijvoorbeeld te kunnen verklaren hoe een neutronenster en een zwart gat wordt gevormd door het ineenstorten van het atoom en het samengaan van elektronen en protonen tot neutronen. Een aantal van die subatomaire deeltjes is daadwerkelijk gevonden tijdens experimenten bij de LHR van CERN ergens diep onder de Jura bij Genève.

Neutronen, pulsen en kale mannen

De wijze waarop een ster zijn verlichtende loopbaan eindigt hangt af van zijn massa.
Tot ongeveer 4 zonmassa's eindigen ze als Witte Dwerg via Rode Reus. Fusie komt niet verder dan zuurstof (O) en koolstof (C). Een nagloeiend klompje O en C van 6000 km doorsnede, ongeveer ter grootte van de aarde.  Wel erg zwaar: een theelepeltje Witte Dwerg weegt ongeveer een ton.

Vanaf 4 zonmassa's wordt er een neutronenster gevormd van 20 km doorsnede. De elektronen zijn op de protonen gestort en hebben neutronen gevormd. 1 theelepeltje neutronenkorrels weegt ongeveer zoveel als een berg: een miljard ton. Je kunt je een neutronenster voorstellen als een heel grote atoomkern bestaande uit neutronen.
Een speciale neutronenster is de pulsar. Die heeft een sterk magnetisch veld waarmee hij een gerichte bundel radiogolven en andere straling uitzendt. Omdat de pulsar met hoge snelheid om zijn eigen as tolt, omlooptijd 0,1 - 10 seconden, kun je op aarde zijn gepulseerd radiosignaal opvangen.

Vanaf 2-3 zonmassa's wordt een heel speciale neutronenster gevormd: een zogenaamd zwart gat. Een zwart gat is een neutronenster met zoveel massa dat zelfs licht, met zijn massaloze met de snelheid van het licht verplaatsende fotonen, niet meer aan de zwaartekracht kan ontsnappen. Daardoor wordt een zwart gat een magisch heelallichaam, want we kunnen op geen enkele manier informatie over die ster verkrijgen.

Populair samengevat: (Wheeler 1967) "Black holes have no hair"; zwarte gaten hebben maar 3 kenmerken: massa, rotatiemoment en elektrische lading en lijken dus allemaal sterk op elkaar, 'net zoals kale mannen.'
De term 'gat' suggereert dat er een angstaanjagend opzuigen van materie plaats vindt, maar in wezen gedraagt zo'n zwart gat zich vergelijkbaar aan bijvoorbeeld onze aarde. Als er een meteoriet op aarde valt, zal die ook eeuwig binnen het zwaartekrachtveld van de aarde blijven en niet opeens op een mooie zomerdag weer spontaan het heelal in zweven. Als onze zon een zwart gat van gelijke massa zou zijn, dan bleven we gewoon onze bekende rondjes draaien; wel in het donker bij kaarslicht natuurlijk, want een zwart gat geeft geen licht af.

Een zwart gat kan zich verraden door zijn grote zwaartekrachtveld. Omdat fotonen ook worden beïnvloed door een zwaartekrachtveld en zogenaamde Einsteinringen kunnen vormen. 

Op deze mooie artist impression zie je ook die ringen gevormd. Het enige 'echte' veelbelovende indirecte bewijs is de aanwezigheid van een superzwaar gat in het centrum van onze eigen Melkweg: met lekkere spacy music:


Sagittarius A* is zijn naam en hij bevindt zich precies in het midden van ons sterrenstelsel. Het schijnt dat ieder sterrenstelsel een superzwaar gat in het centrum heeft. Volgens Duitse en Amerikaanse rekenwonders weegt Sgr A* 4 miljoen zonmassa's en is 44 miljoen kilometer in doorsnede.
De afstand van de aarde naar Sgr A* is ongeveer 25000 lichtjaar, dus 25000 jaar vliegen met de snelheid van het licht. Daar komen we dus nooit, voorlopig, want de mens leeft maar maximaal 100 jaar. Hoe deden ze dat ook alweer in 2001 space odyssey cryogenic hibernation?; wel een betrouwbare computer meenemen!

Sterevolutie van groengasnevel tot zwartkool

Alvorens iets te gaan melden over zwaartekracht (bestaat niet), de 4 fundamentele krachten, waarvan nr.4 de zwaartekracht niet bestaat, de vorming van zwarte gaten als gevolg van het instorten van een ster onder invloed van de zwaartekracht (die niet bestaat) gaan we eerst iets vertellen over de samenstelling van de materie op aarde en hoe dat daar zo allemaal terecht gekomen is. Dit probleempje werd reeds bijna 2 jaar geleden geponeerd tijdens een Venus&Mars-atmosfeer-stikstof groenegaswolk chlr-logje uit 2009.
De aardkorst bestaat voor een groot deel uit silica (Si) en de aardatmosfeer uit stikstof (N₂) en zuurstof (O₂) en een beetje koolzuur (CO₂). Maar je kan op aarde ook veel ijzer (Fe) vinden en nikkel (Ni), maar van zware metalen als goud (Au) en uranium (U) is er maar heel weinig.

Voordat we fundamenteel onbegrijpelijk gaan doen met kwantummechanica of snaartheorie keren we terug in de tijd naar het atoom (ondeelbare, maar lekker toch wel) dat bestaat uit een kern en elektron(en). Je moet je voorstellen dat de kern van het waterstofatoom (H) links een speldenkop (proton) groot is op de middenstip van een voetbalstadion en dat het elektron langs de randen van de tribunes rondtolt. Dit simpele heel erg lege atoom werd gevormd tijdens de oerknal uit.... tja... uit het niets of uit de knal.
Waterstof is een gas, dat meestal als tweeling door het leven gaat (H₂). Echter daar bouw je geen planeten van met een stevige korst om op te lopen.

Volgens de laatste inzichten werd er tijdens die oerknal, 13.7 miljard jaar geleden, naast waterstof (H) ook het gas helium (He) gevormd in de verhouding  70 - 30. Deze gaswolken H & He klonterden samen tot gasballen. Wanneer de gasbal groot genoeg is wordt de druk in het middelpunt van de bal door de zwaartekracht (bestaat niet) zo hoog dat er kernfusie gaat optreden. Waterstoffen fuseren tot Helium en daarbij komt (heel) veel energie vrij. Zo veel dat de gasbal een helder brandend zonnetje of ster wordt.

Isaac Newton opvolglog

Pas tijdens de introductie van de spreker van die avond, Floris Cohen en het noemen van zijn boek Isaac Newton en het ware wezen begon mij wat te licht dagen;  had ik daar niet eens een logje over gemaakt. Nalezen ervan noopte tot aanvullen met de nieuwe inzichten in een opvolglog.

Newton is een soort koekoeksjong. Zijn vader overleed voor zijn geboorte en zijn moeder hertrouwde toen Isaac drie was met een dominee van een naburig dorp.  Zij liet Isaac achter bij haar moeder en zijn grootmoeder. Toen Isaac 10 was overleed ook die dominee en kwam zijn moeder weer terug met de drie kinderen uit dat huwelijk. Toen Isaac 12 was werd hij op een kostschool geplaatst.

De eerste grote scheppingsperiode van Newton was in Cambridge: 1665 - 1667: De wonderjaren, terwijl hij als student nog met zijn masters bezig was. Hij heeft toen 3 dingen ontdekt: differentiaal/integraal rekening, maar publicatie nog kwart eeuw uitgesteld; kleurschifting (1704 Optics); en de grondslag voor de universele gravitatie: overeenkomt tussen de val een voorwerp op aarde (appel) en de beweging van een lichaam om de aarde (maan).

In de tweede grote scheppingsperiode in Cambridge: 1685 - 1687 werkte hij aan Principia, het boek over de drie bewegingswetten waarin hij  de universele gravitatie vastlegt.

Newton wordt postuum door Voltaire tot een ikoon van de verlichting gebombardeerd.
Verlichting = aanval op het kerkgezag, op het aristocratisch machtsmisbruik, op het goddelijk recht van de koning, pleiten voor publieke discussie.

William Blake's Newton 1795 Man has tasted of the fruit of the tree of knowledge, and now his intellect reveals to his astonished gaze the abstract reality of creation.

Eigenlijk is Newton de laatste van de magiërs, volgens John Maynard Keynes (de beroemde econoom).  Keynes bestudeerde  de grote hoeveelheid nagelaten ongepubliceerde documenten en handschriften van Newton. Newton blijkt zich aan Alchemie en Theologie overgegeven te hebben. Uit de verhouding van zijn nagelaten documenten lijkt Newton vooral een theoloog, Alchemist en in de marge een wiskundige en natuurkundige.
Newton was bijvoorbeeld overtuigd van bedrog in de vroege eeuwen van het Christendom. Dat bepaalde Goddelijke drie-eenheid passages in de 4-e 5-e eeuw later achteraf in de teksten in het nieuwe testament zijn gesmokkeld. Antitrinitarian werd als ketterij aangemerkt in Cambridge. Newton wist dat heel goed en heeft er zijn hele leven zijn mond over gehouden. Newton heeft er wel uitgebreid over geschreven; voor zichzelf; vooral in de periode tussen de wonderjaren en de Principia.

3.Akt Finale Edelstes RoKoKo

Voor de trouwe lezeressen en bewonderaars van roze met witte rokokokerken tot slot van deze 10-delige serie: De Wieskirche, RoKoKo-eindhoogtepunt van de Romantische Straße in het dorpje Wies. Gemakkelijk te bereiken met de  „Hop On – Hop Off“ KonzeptBus.
De Wieskirche is een Wallfahrtskirche, een bedevaarts- of pelgrimkerk. Met een eigen website en eigen Hintergrundmusik  van de CD "Rokoko - Romantik" Ik gloof dat het geluid niet uit kan. Leuke variatie is om 3 of meer verschillende windows met deze website te openen als Kanon, als je het goed timed wordt het een prachtige samenspel of pelgrimstrompetenchor.

Wat zal ik er over zeggen, de plaatjes spreken voor zich. Alles versieren en ook de versieringen versieren op slagroomwitte achtergrond en vergeet het plafond niet.

Bij binnenkomst wordt meteen toegegeven: Oppassen!: Edelstes RoKoKo.

Hier het voorwerp van aanbidding, waar omheen de hele kerk gebouwd is: het beeld uit 1730 van de gegeselde Heiland, waarop in 1738 door lokale boerin Maria Lory in de ogen enkele druppels waargenomen zijn, die zij voor tranen aanzag. Zoals wel vaker verschijnen deze droppels tegenwoordig nog zeer zelden en ook zeer onregelmatig;
de benarde geconditioneerde positie achter glas in het altaar zal daar ook mede debet aan zijn.

Het koor is dubbelwandig uitgevoerd met een balkon, een bijzonder geslaagde RoKoKoKonstruktie die dieptewerking geeft. De kerk heeft een ovaal/rond deel, dat werkt heel vriendelijk.

Links één van de großen Theologen des Abendlandes en een zijaltaar, rechts de eenvoudige buitenkant met links het ronde deel en rechts het rechthoekige koordeel.
Geen Asam-Bros maar Johann Baptist en Dominikus Zimmermann. Opeens nog weer 30 ofzo RoKoKoBauten te doen en een 500 km lange Oberschwäbischen Barockstrasse. Dat gaat op de lijst voor een volgende Rundfahrt.